E-Fatura ve E-Arşiv Fatura Arasındaki Fark Nedir?

C
E-Fatura ve E-Arşiv Fatura Arasındaki Fark Nedir? — Cari Plus Blog kapak görseli

E-Fatura ve E-Arşiv Fatura Arasındaki Fark Nedir? En Basit Haliyle Anlatım

E-dönüşüm dünyasına yeni adım atan herkesin kafasını karıştıran o meşhur soru: "Ben şimdi e-Fatura mı keseceğim, yoksa e-Arşiv mi?" Aslında cevap sandığınızdan çok daha basit. Hiç lafı uzatmadan, terimlere ve mevzuata boğulmadan bu iki kavramın farkını netleştirelim.

1. E-Fatura Nedir? (Her İki Taraf da Sistemdeyse)

E-Fatura, faturayı kesen tarafın da, faturayı alan tarafın da e-Fatura sistemine kayıtlı olduğu durumlarda kullanılır. Yani bu, iki e-fatura kullanıcısı arasındaki kapalı ve tamamen dijital bir sistemdir.

  • Faturayı kesersiniz, doğrudan Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) üzerinden karşı tarafın sistemine (Cari Plus gibi bir entegratör ekranına) saniyeler içinde düşer.
  • Kağıt çıktısı alınmasına, kargolanmasına veya mail atılmasına gerek yoktur.

2. E-Arşiv Fatura Nedir? (Karşı Taraf Sistemde Değilse)

E-Arşiv Fatura ise, siz e-fatura sistemindesiniz ama faturayı kestiğiniz kişi veya kurum e-Fatura mükellefi değilse devreye girer. Bu kişi sokaktaki standart bir vatandaş/müşteri de olabilir, henüz e-faturaya geçmemiş küçük bir işletme de olabilir.

  • Karşı tarafın e-fatura sistemi olmadığı için, faturayı PDF formatında e-posta ya da SMS ile gönderebilirsiniz.
  • Müşteri fiziksel bir belge talep ederse, A4 kağıdına normal çıktısını alıp elden de verebilirsiniz (Maliye onaylı özel kağıtlara gerek yoktur).

Tek Bakışta Temel Farklar (Hap Bilgiler)

  • Alıcı Kim?: e-Faturada alıcı mutlaka e-fatura mükellefidir. e-Arşiv'de ise alıcı son tüketici veya e-fatura kullanmayan bir firmadır.
  • Gönderim Şekli: e-Fatura doğrudan sistemden sisteme gider. e-Arşiv fatura ise e-mail, SMS, WhatsApp veya kağıt çıktı ile iletilir.
  • İptal/İade: e-Faturada (ticari ise) sistem üzerinden 8 gün içinde direkt ret işlemi yapılabilir. e-Arşiv'de ise iptal işlemleri yine portaldan yapılır ancak karşı tarafın iade faturası veya gider pusulası düzenlemesi gerekebilir.

Kısaca Diğer E-Belge Türleri Nelerdir?

Hazır e-dönüşümden bahsetmişken, sıkça duyacağınız diğer popüler belgelere de bir cümleyle değinelim:

  • e-İrsaliye: Malın araçla taşınması sırasında şoförde bulunması gereken sevk irsaliyesinin dijital halidir. Üzerindeki karekod ile polis/maliye çevirmelerinde sistemden okunur.
  • e-SMM (Serbest Meslek Makbuzu): Avukat, doktor, mali müşavir, mühendis gibi serbest meslek erbaplarının hizmet karşılığı kestiği makbuzun elektronik versiyonudur.
  • e-Müstahsil Makbuzu: Çiftçiden veya üreticiden vergi mükellefi olmayanlardan mal alırken düzenlenen makbuzun dijitalidir.

Cari Plus ile Bunları Düşünmenize Gerek Yok!

İşin en güzel yanı ne biliyor musunuz? Fatura keserken "Acaba bu müşterime e-Fatura mı keseceğim, yoksa e-Arşiv mi?" diye strese girmenize hiç gerek yok. Cari Plus akıllı fatura modülü sayesinde, müşterinizin VKN (Vergi Kimlik Numarası) veya TCKN bilgisini ekrana girdiğiniz an, sistem GİB üzerinden saniyesinde sorgulama yapar. Karşı tarafın e-fatura mükellefi olup olmadığını otomatik algılar ve faturanızı tam olması gerektiği türde oluşturur.

Siz sadece satacağınız ürüne ve hizmete odaklanın, e-dönüşümün tüm teknik karmaşasını Cari Plus'a bırakın! 

Sıkça Sorulan Sorular

Bunu sizin manuel olarak araştırmanıza hiç gerek yoktur. Fatura keseceğiniz kişinin veya firmanın TCKN (Kimlik Numarası) ya da VKN (Vergi Numarası) bilgisini muhasebe programınıza veya Cari Plus gibi bir entegratöre girdiğinizde, sistem arka planda GİB'e bağlanıp saniyeler içinde sorgulama yapar. Kişi e-fatura kullanıcısıysa otomatik olarak "e-Fatura", değilse "e-Arşiv Fatura" ekranı açılır.

Evet, verebilirsiniz. Müşteriniz faturayı elden kağıt olarak istiyorsa, kestiğiniz e-Arşiv faturanın standart bir beyaz A4 kağıdına çıktısını alıp, imzalayıp kaşeleyerek teslim edebilirsiniz. Eskisi gibi matbaadan onaylı, ciltli fatura koçanları bastırmanıza gerek yoktur.

Modern entegratör sistemleri (Cari Plus vb.) TCKN/VKN kontrolü yaptığı için bu hatayı yapmanıza zaten sistem izin vermez. Ancak diyelim ki manuel bir hata oldu; mevzuata göre alıcı e-fatura sistemindeyse ona e-Arşiv kesilemez. Böyle bir durumda faturayı yasal süresi (8 gün) içinde iptal edip, doğrusunu e-Fatura olarak yeniden düzenlemeniz gerekir.

Her iki fatura türünde de temel itiraz ve iptal süresi faturanın düzenlendiği tarihten itibaren 8 gündür . Ancak iptal yöntemleri farklıdır. Ticari e-Faturayı alıcı kendi sistemi üzerinden tek tıkla "Reddet" diyerek iptal edebilirken; e-Arşiv faturada iptal işlemi GİB portalı veya entegratör paneli üzerinden karşılıklı onay ile yapılır.
C

Cari Plus Ekibi

Cari Plus, 2025 yılında Bursa'da kurulan Solviera Teknoloji'nin Ön Muhasebe yazılımıdır. Blog yazılarımızda gelir-gider takibi, E-Fatura süreçleri ve işletme yönetimi hakkında faydalı bilgiler paylaşıyoruz.

Paylaş: